Prezbiopia – co to jest za wada wzroku?

Prezbiopia to wada wzroku, która pojawia się wraz z wiekiem. Najczęściej występuje już u osób po 40. roku życia. Jest naturalnym procesem, który wynika z procesu utraty elastyczności soczewki. Chcesz dowiedzieć się więcej o tym, co to za wada wzroku prezbiopia? Jakie są jej przyczyny i objawy? Jak ją korygować? Sprawdź i dowiedz się więcej!

Co to jest prezbiopia?

Prezbiopia to wada wzroku, która występuje wraz ze starzeniem się organizmu, a dokładniej ze starzeniem się soczewki oka. Traci ona bowiem swoją zdolność do elastyczności, a tym samym do dostosowywania akomodacji. Co to oznacza w praktyce?

Gdy oko jest w pełni sprawne, akomodacja działa płynnie. Gdy próbujesz przeczytać coś, co jest blisko, oko automatycznie dostosowuje ostrość widzenia. Z wiekiem soczewka oka staje się coraz mniej elastyczna, przez co trudniej zmienia swój kształt i zaczyna mieć problem z tym, by odpowiednio ogniskować obraz znajdujący się w bliskiej odległości. Jednocześnie zmniejsza się sprawność mięśnia rzęskowego, który odpowiada za zmianę napięcia soczewki podczas akomodacji.

Jak objawia się prezbiopia?

Prezbiopia zwykle nie pojawia się nagle. Z czasem coraz wyraźniej można zauważyć, że oko ma trudności z ustawieniem ostrości na przedmioty znajdujące się blisko. Początkowo objawy mogą być delikatne, wręcz niezauważalne i pojawiać się głównie podczas czytania lub pracy przy komputerze, jednak wraz z postępem prezbiopii stają się coraz bardziej odczuwalne.

Jednym z pierwszych sygnałów jest rozmazany obraz z bliska. Litery w książce, na etykiecie czy ekranie telefonu zaczynają wyglądać mniej wyraźnie, szczególnie przy typowej odległości czytania. Wiele osób instynktownie zaczyna wtedy odsuwać tekst od oczu, szukając miejsca, w którym obraz stanie się ostrzejszy. Właśnie dlatego czasami starczowzroczność określa się mianem choroby “długich rąk”.

Podsumujmy. Do charakterystycznych objawów prezbiopii należą:

  • trudności z wyraźnym widzeniem małego tekstu i przedmiotów z bliska,
  • konieczność odsuwania książki, telefonu lub innych materiałów od oczu,
  • wolniejsze dostosowywanie ostrości przy zmianie odległości patrzenia,
  • częste mrużenie oczu podczas czytania,
  • zmęczenie i napięcie oczu po pracy z bliska,
  • bóle głowy pojawiające się po czytaniu lub dłuższym skupieniu wzroku,
  • potrzeba korzystania z mocniejszego oświetlenia podczas czytania drobnego druku.

Charakterystyczne jest również to, że problemy nasilają się podczas dłuższej pracy z bliska. Czytanie, pisanie, korzystanie ze smartfona czy komputera może szybciej powodować uczucie zmęczenia oczu. Wynika to z tego, że oko nie jest już w stanie tak sprawnie akomodować, czyli zwiększać mocy soczewki potrzebnej do ostrego widzenia z bliska. Sprawdź, jakie szkła wybrać do pracy przed komputerem. 

Jak korygować prezbiopię?

Prezbiopia nie musi równać się problemami z widzeniem bliska do końca życia. Istnieje kilka sposobów jej korekcji, a wybór danego rozwiązania zależy m.in. od potrzeb, stylu życia i wyników badania wzroku. Podstawą jest konsultacja z okulistą lub optometrystą, który określi stopień prezbiopii i dobierze właściwą korekcję.

Najbardziej popularnym rozwiązaniem są okulary do czytania lub okulary przeznaczone do pracy z bliska. Osoby, które potrzebują wyraźnego widzenia na różnych odległościach, mogą natomiast zdecydować się na okulary progresywne. Ich soczewki pozwalają płynnie przechodzić między widzeniem z bliska, na odległości pośrednie i w dal, bez konieczności zmieniania okularów.

Alternatywą dla okularów są multifokalne soczewki kontaktowe. Zostały zaprojektowane tak, aby zapewniać możliwie wyraźne widzenie na różnych odległościach, dzięki czemu możesz swobodnie czytać, korzystać z telefonu, pracować przy komputerze czy patrzeć w dal bez ciągłego zakładania i zdejmowania okularów. Dla wielu osób ich zaletą jest również większa swoboda podczas uprawiania sportu i codziennej aktywności – nie zsuwają się, nie ograniczają pola widzenia i nie parują przy zmianie temperatury. Soczewki multifokalne możesz kupić np. u optyka internetowego bezokularow.pl. 

Czy prezbiopię można leczyć?

Prezbiopia jest naturalnym procesem związanym ze starzeniem się oka, dlatego nie można jej wyleczyć w taki sposób, jak choroby oczu. Można jednak skutecznie korygować jej skutki i poprawiać widzenie na różne odległości. W zależności od wieku, stanu oczu i oczekiwań pacjenta lekarz może zaproponować korekcję okularową, soczewki kontaktowe albo rozwiązanie zabiegowe.

  • Jedną z możliwości zabiegowych jest laserowa korekcja prezbiopii. W wybranych przypadkach stosuje się techniki laserowe wykorzystujące m.in. zasadę monowizji, czyli takie skorygowanie oczu, aby jedno z nich lepiej widziało z daleka, a drugie z bliska. O tym, czy pacjent może zostać zakwalifikowany do zabiegu, decyduje okulista po dokładnej diagnostyce. Nie każda osoba z prezbiopią jest odpowiednim kandydatem do takiej procedury.
  • Drugą metodą jest refrakcyjna wymiana soczewki (RLE). Zabieg przypomina operację zaćmy – naturalną soczewkę oka zastępuje się sztuczną soczewką wewnątrzgałkową, która może jednocześnie korygować prezbiopię oraz inne wady refrakcji. W zależności od potrzeb pacjenta można zastosować m.in. soczewkę wieloogniskową, zapewniającą widzenie na różne odległości, lub soczewkę EDoF, która oferuje wydłużony zakres ostrego widzenia. Przy współistniejącym astygmatyzmie możliwe jest zastosowanie soczewki torycznej.

RLE może być szczególnie rozważane u osób, u których występuje również zaćma lub zmiany soczewki związane z wiekiem. Ponieważ naturalna soczewka zostaje usunięta, nie może już w przyszłości zmętnieć i stać się przyczyną zaćmy.

Jak wygląda kwalifikacja do zabiegu?

Przed podjęciem decyzji o leczeniu zabiegowym konieczne jest kompleksowe badanie wzroku. Lekarz ocenia m.in. wadę refrakcji i ostrość widzenia, stan przedniego i tylnego odcinka oka, ciśnienie wewnątrzgałkowe oraz budowę i kondycję rogówki. W zależności od planowanej procedury wykonywane są również badania takie jak topografia lub tomografia rogówki, ocena siatkówki i nerwu wzrokowego oraz biometria oka.

W przypadku RLE szczególnie ważne jest dokładne obliczenie mocy przyszłej soczewki wewnątrzgałkowej. Na podstawie wyników badań okulista dobiera rozwiązanie odpowiednie dla konkretnego pacjenta.

Warto pamiętać, że zabiegowa korekcja prezbiopii nie jest rozwiązaniem dla każdego. Decyzja o tym, czy taki zabieg można wykonać, zawsze musi wynikać z indywidualnej oceny lekarza o danej osobie.