Twarde soczewki kontaktowe mają za zadanie odpowiednio wyprofilować rogówkę. Stosowane są najczęściej u osób, którym pozostałe formy korekcji nie odpowiadają lub są niewystarczające pod kątem korygowanej mocy albo dodatkowych schorzeń. Chcesz dowiedzieć się więcej o soczewkach twardych? Kiedy je nosić? Kto się na nie decyduje? Sprawdź nasz artykuł!
Czym są soczewki twarde?
Twarde soczewki kontaktowe należą do najstarszych rodzajów soczewek stosowanych do korekcji wzroku. Gdy dopiero wchodziły na rynek, dużym problemem w trakcie ich użytkowania była ograniczona przepuszczalność tlenu, która mogła powodować dyskomfort i pogarszać kondycję oka. Współczesne modele są jednak wykonywane z gazoprzepuszczalnych materiałów. Właśnie dzięki temu problem ten został zniwelowany, a soczewki twarde zapewniają rogówce znacznie lepszy dostęp tlenu.
Twarde soczewki mogą być szczególnie przydatne przy dużych wadach wzroku, wysokim astygmatyzmie czy stożku rogówki. W sytuacjach, w których standardowa korekcja okularami lub soczewkami miękkimi może nie zapewniać wystarczająco dobrego widzenia. Ich stosowanie wymaga jednak odpowiedniej pielęgnacji oraz prawidłowego zakładania i zdejmowania.
Czym różnią się miękkie i twarde soczewki kontaktowe?
Najważniejsza różnica między soczewkami miękkimi i twardymi dotyczy materiału, budowy i sposobu, w jaki układają się na oku.
- Soczewki miękkie są elastyczne i zawierają wodę, dzięki czemu dopasowują się do powierzchni oka i bezpośrednio do niej przylegają. Twarde soczewki zachowują natomiast swoją formę i trzymają się na oku w warstwie filmu łzowego, nie przylegając tak ściśle do rogówki jak modele miękkie.
- Istotna jest również przepuszczalność tlenu. Nowoczesne soczewki twarde, wykonane z materiałów gazoprzepuszczalnych, mogą zapewniać bardzo dobry dostęp tlenu do rogówki. Soczewki miękkie także przepuszczają tlen, jednak ich właściwości zależą przede wszystkim od zastosowanego materiału i zawartości wody.
- Różnica widoczna jest także w zastosowaniu. Soczewki miękkie sprawdzają się przy większości typowych wad wzroku i są najczęściej wybieranym rozwiązaniem ze względu na wygodę ich stosowania oraz łatwe adaptowanie się. Twarde modele znajdują natomiast szczególne zastosowanie przy bardziej wymagających wadach, takich jak duży astygmatyzm czy stożek rogówki. Ich sztywna konstrukcja pomaga optycznie wyrównać nieregularną powierzchnię rogówki i uzyskać wyraźniejszy obraz.
- Oba rodzaje soczewek różnią się również trwałością i pielęgnacją. Twarde soczewki są bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne i przy odpowiedniej pielęgnacji mogą służyć dłużej. Miękkie są delikatniejsze, dlatego wymagają ostrożniejszego obchodzenia się z nimi, a w zależności od rodzaju wymienia się je codziennie, co kilka tygodni lub raz w miesiącu.
Dla kogo twarde soczewki kontaktowe?
Twarde soczewki kontaktowe nie są rozwiązaniem przeznaczonym wyłącznie dla osób z bardzo dużą wadą wzroku. Szczególnie dobrze sprawdzają się jednak wtedy, gdy kształt rogówki jest nieregularny lub standardowa korekcja nie zapewnia odpowiednio wyraźnego widzenia. Ich sztywna konstrukcja tworzy bardziej regularną powierzchnię optyczną przed rogówką, dzięki czemu soczewki te mogą poprawiać jakość obrazu.
Po twarde soczewki mogą sięgać przede wszystkim osoby z:
- wysokim lub nieregularnym astygmatyzmem: sztywna soczewka pomaga skorygować nieregularności powierzchni rogówki;
- zaawansowaną krótkowzrocznością lub nadwzrocznością: szczególnie gdy okulary lub soczewki miękkie nie zapewniają satysfakcjonującej ostrości widzenia;
- stożkiem rogówki: twarda soczewka pomaga optycznie wyrównać nieregularny kształt rogówki, dlatego jest jednym z najczęściej stosowanych sposobów korekcji widzenia w tym schorzeniu;
- nieregularnościami rogówki po urazach lub zabiegach: twarda soczewka może poprawić jakość widzenia mimo zmienionej powierzchni rogówki;
- po przeszczepie rogówki: w niektórych przypadkach pozwala lepiej skorygować powstałe nieregularności;
- zespołem suchego oka: niektóre rodzaje twardych soczewek, zwłaszcza większe konstrukcje, mogą być dobierane również w takich sytuacjach, choć wymaga to oceny specjalisty.
Szczególną grupą użytkowników twardych soczewek kontaktowych są osoby ze stożkiem rogówki, ponieważ w tym przypadku sama zmiana mocy okularów często nie wystarcza do uzyskania dobrego widzenia. Twarda soczewka tworzy przed rogówką bardziej regularną powierzchnię optyczną, co może ograniczyć rozmazywanie obrazu, podwójne widzenie czy efekt halo.
Warto jednak pamiętać, że twardych soczewek nie powinno się dobierać samodzielnie. Ich kształt i parametry muszą zostać dopasowane do budowy oka oraz konkretnej wady. Decyzję o ich zastosowaniu powinien podjąć okulista lub specjalista zajmujący się doborem soczewek kontaktowych. Sprawdź, kogo wybrać: okulistę czy optometrystę?
Jak dbać o soczewki kontaktowe?
Twarde soczewki kontaktowe mogą służyć przez długi czas, ale trzeba o nie odpowiednio dbać. Po każdym zdjęciu warto je dokładnie oczyścić z osadów i przygotować do kolejnego użycia. Do tego celu należy stosować preparaty do pielęgnacji twardych soczewek, najczęściej płyny wielofunkcyjne. W zależności od zaleceń specjalisty można również korzystać z systemów dwustopniowych lub dodatkowo stosować preparaty usuwające nagromadzone osady białkowe.
Bardzo ważna jest też codzienna higiena. Przed założeniem lub zdjęciem soczewek zawsze umyj i dokładnie osusz ręce. Samą soczewkę trzeba traktować delikatnie – nie pocierać jej zbyt mocno ani nie używać do jej czyszczenia wody z kranu. Po zdjęciu soczewki należy przechowywać w świeżym płynie, w odpowiednio czystym pojemniku.
Nie warto też samodzielnie zmieniać sposobu pielęgnacji czy sięgać po przypadkowe środki. Najbezpieczniej stosować się do zaleceń dotyczących konkretnego rodzaju soczewek i preparatu. Dzięki temu można ograniczyć gromadzenie się osadów, przedłużyć trwałość soczewek i przede wszystkim zadbać o komfort oraz bezpieczeństwo oczu.
