Skrzydlik na oku to narośl w charakterystycznym kształcie skrzydła – stąd jego nazwa. To rozrost spojówki oka. Ta choroba to problem nie tylko estetyczny. Nieleczona może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji zdrowotnych. Chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak wygląda skrzydlik oka, co to dokładnie jest i jakie są jego objawy? Sprawdź nasz artykuł!
Co to jest skrzydlik na oku?
Skrzydlik oka to stosunkowo często występująca choroba powierzchni oka, polegająca na nieprawidłowym rozroście spojówki, która stopniowo narasta na rogówkę. A jak wygląda skrzydlik na oku? Zmiana ma zazwyczaj kształt trójkąta lub skrzydła i najczęściej pojawia się od strony nosa, w obrębie szpary powiekowej. Jej podstawa znajduje się wyrasta od strony kąta przyśrodkowego oka i rozrasta się w stronę rogówki. Skrzydlik może występować w jednym lub obu oczach na raz.
Narośl na oku – skrzydlik – zbudowana jest głównie z tkanki włóknistej oraz naczyń krwionośnych. Tworzy przez to charakterystyczne zgrubienie na powierzchni oka. Choć zmiana ma łagodny charakter, to brak odpowiedniej reakcji i leczenia może prowadzić do zaburzeń widzenia, a w bardziej rozległych i zaawansowanych przypadkach nawet do znacznego pogorszenia wzroku.
Przyczyny skrzydlika na oku
Przyczyny skrzydlika na oku nie są do końca znane, raczej trudno określić sztywne ramy tego, co bezpośrednio ma wpływ na rozwój tej narośli. Na ten moment według stanu badań uważa się, że skrzydlik może rozwijać się pod wpływem długotrwałego oddziaływania niekorzystnych warunków środowiskowych, takich jak suche i gorące powietrze oraz przewlekłe podrażnienia powierzchni oka. Za jeden z biologicznych mechanizmów odpowiedzialnych za rozwój schorzenia uznaje się także zaburzenia funkcjonowania komórek macierzystych rąbka rogówki, które odpowiadają za prawidłową regenerację jej powierzchni. Warto jednak podkreślić, że jedną z najbardziej prawdopodobnych przyczyn skrzydlika na oku uznaje się jednak nadmierny wpływ promieniowania ultrafioletowego. Dowiedz się więcej o szkodliwości promieniowania UV.
Czynniki sprzyjające narośli na oku – skrzydlikowi
Na rozwój skrzydlika w oku mogą mieć wpływ także czynniki zewnętrzne, które sprzyjają pojawieniu się narośli. Wśród nich wymienia się:
- zanieczyszczenia powietrza: kurz, pyły, smog, dym;
- dym tytoniowy: palenie czynne i bierne, e-papierosy;
- wiatr i suche powietrze: długotrwałe przebywanie na zewnątrz;
- podrażnienia i urazy oka: piasek, stany zapalne, oparzenia, owrzodzenia;
- czynniki genetyczne i immunologiczne;
- wiek: większe ryzyko rozwoju skrzydlika w oku występuje u osób starszych, choć zazwyczaj pojawia się on między 20. a 50. rokiem życia;
- brak stosowania ochrony oczu przed działaniem światła słonecznego (UV).
Sprawdź również 5 najpopularniejszych chorób oczu.
Objawy skrzydlika na oku
Wiesz już, co to jest skrzydlik na oku i jakie są przyczyny tej narośli. Teraz pora na kilka słów o objawach skrzydlika w oku.
Na początku ta narośl na oku – skrzydlik często nie daje wyraźnych objawów i może rozwijać się wręcz niezauważenie. Z czasem pojawiają się jednak dolegliwości typowe dla podrażnienia oka, takie jak uczucie piasku pod powiekami, zaczerwienienie, pieczenie oraz swędzenie, a także niewielki obrzęk spojówki. U części osób mogą występować również przejściowe problemy z ostrością widzenia, których nasilenie zależy od wielkości zmiany.
W miarę postępowania choroby na powierzchni oka zaczyna być widoczna trójkątna, lekko uniesiona narośl wyrastająca ze spojówki, która stopniowo kieruje się w stronę rogówki i może się powiększać. W bardziej zaawansowanych przypadkach zmiana może obejmować coraz większy obszar oka, a nawet dochodzić do jego centralnej części, co wpływa na jakość widzenia.
Przy większym skrzydliku objawy stają się bardziej uciążliwe – mogą pojawić się:
- nadwrażliwość na światło,
- nadmierne łzawienie,
- stałe uczucie obecności ciała obcego pod powieką.
Leczenie skrzydlika na oku
Nawet gdy już będziesz potrafił rozpoznać, jak wygląda skrzydlik na oku to pamiętaj – samodzielna diagnoza nie wystarczy. Konieczna jest wizyta u okulisty. To on sprawdzi (zazwyczaj za pomocą lampy szczelinowej), na jakim etapie jest narośl i określi, jakie metody leczenia są konieczne. Niewielkie zmiany bez objawów zwykle wymagają jedynie obserwacji i kontroli.
- Leczenie zachowawcze polega na stosowaniu kropli nawilżających i przeciwzapalnych, które zmniejszają podrażnienie i stan zapalny.
- Gdy skrzydlik rośnie i okulista oceni, że wchodzi na rogówkę lub pogarsza widzenie (np. powoduje astygmatyzm), konieczne może być leczenie operacyjne. Zabieg polega na usunięciu zmiany, często z zastosowaniem przeszczepu spojówki, co zmniejsza ryzyko nawrotu.
Po operacji stosuje się krople lub maści oraz zaleca ochronę oka i unikanie wysiłku. Rekonwalescencja trwa kilka tygodni. A jakie są wskazania do operacji skrzydlika?
Wymienia się pośród nich:
- pogorszenie widzenia,
- szybki wzrost narośli,
- stały dyskomfort,
- względy estetyczne.
Ważna jest regularna kontrola pooperacyjna, bo skrzydlik może nawracać.
Nieleczony skrzydlik w oku
Brak leczenia skrzydlika na oku może prowadzić do poważnych konsekwencji dla wzroku. Wraz z jego rozrostem dochodzi do zniekształcenia rogówki, co skutkuje powstaniem astygmatyzmu. Jeśli zmiana obejmie centralną część oka, może dojść do trwałego pogorszenia ostrości widzenia. Właśnie dlatego tak ważne jest, by zawsze, nawet z pierwszymi objawami wystąpienia narośli, udać się do okulisty.
Bibliografia:
- https://domlekarski.pl/zdrowie/skrzydlik-oka-czym-jest-i-jak-go-leczyc
- https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobyrogowkiitwardowki/122274,skrzydlik-i-tluszczyk
- Jawor M., Wyględowska-Promieńska D., Skrzydlik – aktualne spojrzenie na patogenezę oraz leczenie [Pterygium – current perspectives on pathogenesis and treatment], „Klinika Oczna” 2019, nr 121 (1), s. 59-61, https://doi.org/10.5114/ko.2019.84566, d: 21.06.26
