Męty, mroczki przed oczami – skąd się biorą i co oznaczają? 

Mroczki przed oczami, nazywane inaczej mętami przed oczami to zjawisko, które raczej nie jest groźne. Zazwyczaj wynika z przemęczenia wzroku. Jeśli jednak pojawi się nagle i wraz z nim wystąpią niektóre konkretne objawy, może ono wymagać pilnej kontroli u specjalisty. Co to mroczki przed oczami? Od czego występują? Jak się ich pozbyć? Sprawdź i dowiedz się więcej!

Co to mroczki przed oczami?

Mroczki przed oczami to drobne zmiany widoczne w polu widzenia, które mogą utrudniać wyraźne postrzeganie otoczenia. Najczęściej stają się zauważalne podczas patrzenia na jednolite, jasne powierzchnie, takie jak biała ściana lub bezchmurne niebo. Co to mroczki przed oczami? Osoby, które kich doświadczyły najczęściej określają je jako: 

  • muszki,
  • plamki,
  • kropki,
  • paseczki,
  • plamki przypominające owady.

Mroczki przed oczami – przyczyny

Mroczki przed oczami mogą mieć wiele różnych przyczyn – od tych mniej, do tych bardziej poważnych. Przyczyny mroczków przed oczami zazwyczaj należy kategoryzować pod względem tego, jakie objawy im towarzyszą. 

Męty przed oczami jako proces starzenia się

Najczęstszą przyczyną występowania mroczków jest proces starzenia się organizmu. Wraz z wiekiem ciało szkliste stopniowo traci swoją elastyczność i staje się bardziej płynne, a jego włókna ulegają rozpadowi i tworzą drobne zagęszczenia, określane jako męty ciała szklistego. Są one odbierane jako ciemne plamki, nitki lub latające muszki przemieszczające się w polu widzenia. U wielu osób dochodzi również do tylnego odłączenia ciała szklistego, czyli oddzielenia ciała szklistego od siatkówki. Jest to zjawisko fizjologiczne, które samo w sobie zwykle nie stanowi zagrożenia dla wzroku, jednak może powodować nagłe zwiększenie liczby mroczków oraz pojawienie się błysków świetlnych. Ryzyko ich wystąpienia wzrasta u osób starszych, z krótkowzrocznością, po urazach oka, operacjach zaćmy oraz u pacjentów z cukrzycą lub nadciśnieniem tętniczym.

Przyczyny mroczków przed oczami: choroby siatkówki

Jeżeli mroczki nie są związane z naturalnym procesem starzenia, mogą świadczyć o chorobach siatkówki lub innych schorzeniach oczu. Do najczęstszych należą odwarstwienie siatkówki, zapalenie siatkówki, retinopatia cukrzycowa, zwyrodnienie plamki żółtej czy rzadziej guz wewnątrzgałkowy. W przebiegu tych chorób może dochodzić do krwawień, stanów zapalnych lub obrzęków w obrębie siatkówki i ciała szklistego, co powoduje zaburzenia widzenia. Objawom tym często towarzyszy pogorszenie ostrości wzroku, zniekształcenie obrazu, ubytki pola widzenia, a w ciężkich przypadkach nawet utrata wzroku. Z tego względu nagłe pojawienie się licznych mroczków, szczególnie wraz z błyskami światła lub wrażeniem „zasłony” przed okiem, wymaga pilnej konsultacji okulistycznej.

Poznaj 5 najpopularniejszych chorób oczu.

Mroczki przed oczami i ból głowy

Mroczki przed oczami mogą również występować w przebiegu chorób ogólnoustrojowych, takich jak nadciśnienie tętnicze, anemia czy migrena z aurą. W takich przypadkach są one jednym z objawów towarzyszących zaburzeniom krążenia lub zmianom neurologicznym.

Latające mroczki przed oczami od ekranów

U części osób, zwłaszcza młodych, przejściowe mroczki mogą być związane z długotrwałym korzystaniem z urządzeń cyfrowych. Wielogodzinna praca przy komputerze, smartfonie lub tablecie prowadzi do zmęczenia oczu, podrażnienia powierzchni oka oraz zaburzeń akomodacji, czyli zdolności oka do ostrego widzenia przedmiotów znajdujących się w różnej odległości. Aby ograniczyć ryzyko występowania takich dolegliwości, zaleca się regularne przerwy podczas pracy z ekranem, odpowiednie nawilżanie oczu, właściwe oświetlenie stanowiska pracy oraz wykonywanie prostych ćwiczeń wzrokowych.

Mroczki przed oczami na tle nerwowym

Mroczki przed oczami mogą pojawiać się również na tle nerwowym, zwłaszcza w okresach silnego stresu, przewlekłego napięcia lub stanów lękowych. W takich sytuacjach dolegliwości często są wynikiem przejściowych zaburzeń krążenia, zwiększonego napięcia mięśniowego lub nadmiernej aktywności układu nerwowego. Objawom mogą towarzyszyć zawroty głowy, uczucie osłabienia, kołatanie serca czy bóle głowy.

Jak pozbyć się mroczków przed oczami?

Wiesz już, co to mroczki przed oczami i wiesz, jakie są ich przyczyny. Teraz pora na to, jak pozbyć się mroczków przed oczami. Jakie są na to sposoby?

Sposób leczenia mroczków przed oczami zależy przede wszystkim od przyczyny ich występowania. W wielu przypadkach, zwłaszcza gdy są one związane z naturalnym starzeniem się ciała szklistego, nie wymagają specjalistycznego leczenia. Z czasem mózg często przyzwyczaja się do obecności mętów, dzięki czemu stają się one mniej zauważalne i nie wpływają znacząco na codzienne funkcjonowanie.

Jeżeli mroczki pojawiają się nagle, jest ich coraz więcej, towarzyszą im błyski światła, pogorszenie ostrości widzenia, konieczna jest jak najszybsza konsultacja lekarska. Początkowo warto zgłosić się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który w razie potrzeby skieruje pacjenta do okulisty lub neurologa. Diagnostyka może obejmować badanie dna oka, pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego, ocenę pola widzenia, a w uzasadnionych przypadkach także tomografię komputerową, rezonans magnetyczny lub badanie USG tętnic szyjnych.

Sprawdź, czym różni się okulista od optometrysty.

Leczenie dobierane jest indywidualnie do przyczyny dolegliwości. W przypadku chorób siatkówki, takich jak wspomniane już odwarstwienie siatkówki, retinopatia cukrzycowa czy stany zapalne, stosuje się leczenie farmakologiczne, laseroterapię, fotokoagulację, iniekcje doszklistkowe lub zabiegi chirurgiczne. Jeśli mroczki są następstwem nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, anemii lub innych chorób ogólnoustrojowych, podstawą terapii jest leczenie schorzenia podstawowego.

Jak pozbyć się mętów w oku?

W sytuacji, gdy męty ciała szklistego są wyjątkowo liczne i znacząco pogarszają jakość życia, można rozważyć leczenie zabiegowe. Jedną z metod jest witrektomia, czyli operacyjne usunięcie ciała szklistego i zastąpienie go specjalnym płynem. Ze względu na inwazyjny charakter i ryzyko powikłań zabieg wykonuje się jedynie w wybranych przypadkach. Alternatywą może być laserowa witreoliza, polegająca na rozbijaniu mętów za pomocą lasera, jednak metoda ta nie jest odpowiednia dla wszystkich pacjentów i jej skuteczność zależy od rodzaju oraz lokalizacji zmian.