Wstajesz – sprawdzasz powiadomienia w telefonie. Jedziesz do pracy – ustawiasz w telefonie nawigację. Siadasz za biurkiem i 8 godzin wpatrujesz się w ekran. Wracasz do domu – odpalasz ulubiony program w TV i odpoczywasz. Orientujesz się nagle, że Twoje oczy są zmęczone, suche, pieką i czujesz dyskomfort. To mogą być objawy cyfrowego zmęczenia wzroku. Czym ono jest? Jak zadbać o profilaktykę? Sprawdź i dowiedz się więcej!
Cyfrowe zmęczenie wzroku: czym jest światło niebieskie?
Aby dowiedzieć się, skąd bierze się cyfrowe zmęczenie wzroku, najpierw zdefiniujmy, czym jest światło niebieskie. Światło niebieskie jest naturalnym elementem środowiska i należy do widzialnej części promieniowania słonecznego. Jest ono także emitowane przez różnego rodzaju urządzenia elektroniczne, takie jak smartfony, monitory LCD i LED, tablety czy laptopy.
Jak światło niebieskie wpływa na wzrok i organizm?
Długotrwałe wystawienie na jego działanie – zwłaszcza pochodzące z ekranów – może negatywnie wpływać na wzrok, a także powodować problemy z koncentracją i snem. W skrajnych sytuacjach może przyczyniać się do rozwoju poważnych schorzeń, na przykład związanych z uszkodzeniem siatkówki oka. Dochodzi wtedy do zaburzeń procesów metabolicznych w jej obrębie, co skutkuje zwiększoną produkcją wolnych rodników niszczących komórki receptorowe.
Czym jest cyfrowe zmęczenie wzroku? Przyczyny
Cyfrowe zmęczenie wzroku to po prostu zespół dolegliwości dotyczących oczu oraz całego organizmu, które pojawiają się w wyniku długiego korzystania z urządzeń elektronicznych, takich jak komputer, smartfon, tablet czy telewizor. Występuje w związku z nadmiernym narażeniem oczu na promieniowanie światła niebieskiego i to właśnie zbyt częste korzystanie z urządzeń cyfrowych jest jego przyczyną.
Jakie dolegliwości powoduje cyfrowe zmęczenie oczu?
Jedną z głównych dolegliwości, jakie mogą wystąpić w związku ze zbyt regularnym cyfrowym zmęczeniem oczu jest zespół suchego oka (ZSO). Obecnie za główną przyczynę ZSO, określanego jako zaburzenia powierzchni oka związane z cyfrowym zmęczeniem wzroku, uznaje się nieprawidłowe mruganie. Zmniejsza się zarówno częstotliwość mrugnięć, jak ich skuteczność – często są one niepełne. To prowadzi do szybszego parowania filmu łzowego oraz zaburzenia równowagi na powierzchni oka. Może to wywoływać lub nasilać stany zapalne.
Jednym z elementów, które sprzyjają podrażnieniom oczu jest właśnie nadmierne odparowywanie łez. Prawidłowe, pełne mrugnięcia umożliwiają odbudowę filmu łzowego. Łączą ze sobą jego warstwy oraz zapewniają ich równomierne rozprowadzenie po powierzchni rogówki. Dzięki temu oko jest odpowiednio nawilżone. Naturalnie powinniśmy mrugać około 12 razy na minutę, co daje nawet do 15 000 mrugnięć dziennie. Stabilność filmu łzowego, a tym samym komfort widzenia i kondycja oka, zależą od liczby pełnych mrugnięć.
Podczas czytania liczba mrugnięć spada, a korzystanie z urządzeń cyfrowych – zwłaszcza tych z małymi ekranami, trzymanych blisko oczu i pod niewłaściwym kątem – dodatkowo ogranicza liczbę prawidłowych mrugnięć. W efekcie film łzowy nie jest odpowiednio rozprowadzany, co prowadzi do niedostatecznego nawilżenia. Długotrwała praca przy ekranie znacząco zmniejsza częstotliwość mrugania, co sprzyja wysychaniu powierzchni oka i pojawianiu się objawów suchego oka związanych z cyfrowym zmęczeniem wzroku.
Objawy cyfrowego zmęczenia oczu
Możesz zauważyć, że wystąpiło u Ciebie cyfrowe zmęczenie oczu po takich objawach jak:
- zaczerwienienie oczu,
- suchość,
- ból,
- pieczenie,
- nadmierne łzawienie,
- uczucie piasku pod powiekami,
- problemy z ostrością widzenia mimo braku wady wzroku,
- mroczki przed oczami,
- zaburzenia widzenia obuocznego.
Jeśli objawy te występują regularnie i są szczególnie uciążliwe, może być to już ZSO.
Co ciekawe, objawy cyfrowego zmęczenia wzroku są również pozaoczne. Może to być:
- ból i sztywność karku,
- bóle głowy,
- trudności z koncentracją.
Niestety, ale zbyt częste korzystanie z ekranów może być jedną z przyczyn rozwoju krótkowzroczności. Aby zapobiec niekomfortowym objawom i krótkowzroczności, warto zadbać o profilaktykę.
Profilaktyka cyfrowego zmęczenia oczu
Profilaktyka cyfrowego zmęczenia wzroku oraz spowalnianie krótkowzroczności wymagają prawidłowej higieny pracy z bliska, obejmującej regularne przerwy podczas czytania, nauki i korzystania z ekranów.
- Zaleca się stosowanie zasady 20/20/20, czyli odrywanie wzroku co 20 minut na 20 sekund i kierowanie go na odległość minimum 6 metrów (warto wtedy wyjrzeć przez okno i spojrzeć na coś zielonego, to dodatkowo relaksuje wzrok).
- Znaczenie ma utrzymanie prawidłowej częstości mrugania, ponieważ podczas pracy przy monitorze spada ona nawet do wspomnianych już 5-7 mrugnięć na minutę, co zaburza rozprowadzanie filmu łzowego i pogarsza jakość widzenia.
- Pomocne jest również kontrolowanie mrugania poprzez ćwiczenia polegające na naprzemiennym zamykaniu, zaciskaniu i otwieraniu oczu w określonych sekwencjach, co sprzyja odpowiedniemu nawilżeniu.
- Istotna jest także codzienna higiena brzegów powiek obejmująca ogrzewanie, intensywne mruganie i oczyszczanie, co zapobiega zaleganiu wydzieliny w gruczołach Meiboma i stanom zapalnym.
- Wspomagająco, przy cyfrowym zmęczeniu wzroku stosuje się krople nawilżające bez konserwantów.
- Niezbędna jest odpowiednia korekcja wady wzroku oraz zachowanie odpowiedniej higieny pracy przed komputerem (jeśli taką wykonujesz): odległość od ekranu 40-75 cm, właściwa postawa ciała, dostosowana jasność i kontrast oraz czysty ekran.
- Ważne jest również odpowiednie oświetlenie, najlepiej naturalne lub sztuczne o parametrach zbliżonych do światła dziennego. W celu ograniczenia wpływu światła niebieskiego należy korzystać z trybów ochrony wzroku w urządzeniach oraz rozważyć okulary z filtrem, które mogą zmniejszać zmęczenie oczu i poprawiać komfort pracy.
Wiesz już wszystko o cyfrowym zmęczeniu wzroku. Dowiedz się teraz, jak chronić oczy przed światłem niebieskim.
Bibliografia:
- https://podyplomie.pl/medycyna/42138,cyfrowe-zmeczenie-wzroku-a-najnowsze-wytyczne-dotyczace-suchego-oka-tfos-dews-iii
- https://imed24.pl/blog/cyfrowe-zmeczenie-wzroku/
