Ortoptysta to swego rodzaju rehabilitant wzroku. Zajmuje się niedowidzeniem i zaburzeniami widzenia obuocznego. Zazwyczaj w jego kompetencjach leży prowadzenie terapii tych schorzeń za pomocą specjalnych ćwiczeń. Chcesz dowiedzieć się więcej? Sprawdź nasz artykuł!
Kim jest ortoptysta?
Ortoptysta to specjalista zajmujący się diagnostyką oraz nieoperacyjną terapią zaburzeń widzenia obuocznego, czyli problemów związanych z prawidłową współpracą prawego i lewego oka. Można określić go mianem rehabilitanta wzroku, ponieważ pomaga pacjentom, u których występują trudności z prawidłowym funkcjonowaniem narządu wzroku. Z jego pomocy mogą korzystać zarówno dzieci, jak i osoby dorosłe.
Ortoptysta – szkoła: czyli jak zostać ortoptystą?
Ortoptysta jest przedstawicielem zawodu medycznego, a wykonywanie tej profesji wymaga zdobycia odpowiedniego wykształcenia i kwalifikacji zawodowych. Przygotowanie do pracy można uzyskać między innymi poprzez ukończenie szkoły policealnej na kierunku ortoptystka lub ortoptysta i uzyskanie dyplomu zawodowego. W trakcie nauki przyszli specjaliści zdobywają wiedzę z zakresu anatomii i fizjologii narządu wzroku, okulistyki i metod diagnostyki i rehabilitacji zaburzeń widzenia.
Gdzie do ortoptysty?
Ortoptyści pracują najczęściej w gabinetach ortoptycznych, poradniach okulistycznych oraz placówkach zajmujących się rehabilitacją wzroku. Często współpracują z okulistami i optometrystami, dzięki czemu mogą zapewnić pacjentom opiekę kompleksową.
Czym zajmuje się ortoptysta?
Ortoptysta zajmuje się przede wszystkim oceną współpracy obu oczu oraz wykrywaniem zaburzeń, które mogą utrudniać prawidłowe widzenie. W przeciwieństwie do tradycyjnego badania wzroku nie skupia się wyłącznie na tym, jak wyraźnie pacjent widzi. Sprawdza również, czy oczy są właściwie ustawione, poruszają się w skoordynowany sposób i potrafią wspólnie skupiać wzrok na obserwowanym przedmiocie.
Podczas wizyty ortoptysta wykonuje szereg specjalistycznych badań, które pozwalają ocenić między innymi:
- Fiksację wzroku, czyli zdolność do utrzymywania spojrzenia na wybranym obiekcie.
- Ruchomość gałek ocznych, czyli sposób, w jaki oczy poruszają się w różnych kierunkach.
- Kąt zeza, czyli stopień nieprawidłowego ustawienia oczu.
- Akomodację, czyli zdolność oka do ustawiania ostrości na przedmiotach znajdujących się w różnych odległościach.
- Konwergencję, czyli umiejętność kierowania obu oczu do wewnątrz podczas patrzenia na bliskie obiekty.
Czym jeszcze zajmuje się ortoptysta? Analizuje również, jak narząd wzroku radzi sobie podczas codziennych czynności, takich jak czytanie, pisanie czy korzystanie z komputera. Dzięki temu może rozpoznać nieprawidłowości, które przyczyniają się do szybkiego zmęczenia oczu, trudności z utrzymaniem koncentracji wzrokowej czy problemów z czytaniem.
Na podstawie przeprowadzonych badań ortoptysta opracowuje odpowiedni plan rehabilitacji wzroku. Terapia ortoptyczna polega przede wszystkim na wykonywaniu indywidualnie dobranych ćwiczeń, które mają usprawnić koordynację ruchów oczu i poprawić widzenie obuoczne. Część zajęć odbywa się w gabinecie, natomiast zalecone ćwiczenia mogą być kontynuowane w domu.
Ortoptysta dziecięcy: kiedy z dzieckiem do ortoptysty?
Z dzieckiem do ortoptysty warto udać się, gdy zauważysz objawy mogące wskazywać na zaburzenia widzenia obuocznego lub nieprawidłową pracę mięśni oczu. Do najczęstszych sygnałów należą:
– Zezowanie: jedno oko ucieka w innym kierunku niż drugie.
– Częste mrużenie lub pocieranie oczu: szczególnie podczas czytania czy oglądania telewizji.
– Przechylanie głowy: dziecko ustawia głowę pod nietypowym kątem, aby lepiej widzieć.
– Problemy z czytaniem: gubienie linijek tekstu, przeskakiwanie między wyrazami czy szybkie zmęczenie, niechęć do nauki.
– Podwójne widzenie: dziecko skarży się, że widzi dwa obrazy tego samego przedmiotu.
– Bóle głowy i oczu: pojawiające się zwłaszcza podczas nauki lub innych czynności wymagających skupienia wzroku.
Sprawdź również, od czego występują przekrwione oczy.
Warto pamiętać, że im wcześniej zostaną wykryte zaburzenia widzenia u dziecka, tym większe mogą być szanse na skuteczną terapię.
Ortoptysta, okulista a optometrysta – czym się różnią?
Warto pamiętać, że ortoptysta nie jest lekarzem okulistą. Nie zajmuje się leczeniem farmakologicznym ani przeprowadzaniem operacji, a jego głównym obszarem pracy pozostaje diagnostyka funkcjonalna i rehabilitacja narządu wzroku. Sprawdź, czym różni się okulista od optometrysty.
Chociaż nazwy wydają się podobne, między ortoptystą a optometrystą jest wiele różnic.
- Ortoptysta to osoba zajmująca się rehabilitacją wzroku, a jej kompetencje skupiają się wokół choroby zezowej i zaburzeń widzenia obuocznego.
- Optometrysta zaś to osoba, która zajmuje się diagnozowaniem wad wzroku, jak również ich odpowiednią korekcją. Do optometrysty udasz się, gdy zauważysz, że gorzej widzisz z bliska czy z daleka; jak również wtedy, gdy posiadasz już okulary lub soczewki, ale będziesz mieć wrażenie, że Twoja wada wzroku uległa zmianie i konieczna jest też zmiana mocy szkieł.
Ile kosztuje wizyta u ortoptysty?
Ceny wizyt u ortoptysty różnią się w zależności od miasta, gabinetu i od danego specjalisty. Jednorazowa wizyta zaczyna się od około 180 zł, ale można znaleźć i gabinety, które liczą ok. 400 złotych za godzinę konsultacji. Bardzo często jednak taka kompleksowa wizyta z badaniem, diagnozą, omówieniem i zaleceniami terapii domowej wystarczy, aby następnie samodzielnie w domu wykonywać odpowiednie ćwiczenia.
Ortoptysta NFZ
Do ortoptysty można udać się również w ramach refundacji Narodowego Funduszu Zdrowia. Na 2026 rok w Polsce jest 58 placówek, które świadczą takie usługi. Średni czas, jaki należy poczekać na wizytę u ortoptysty na NFZ wynosi ponad 90 dni, w zależności od danego regionu Polski. Wizyty należy umawiać w poradniach leczenia zeza.
